چراغ انجمن

 

اکادمیسین دستگیر پنجشیری

ای میهن من وخنجر خاورمن

هستی سپر قاره ی پهنا ور من

پیغام زمان وزنده گی را بشنو

از" بام جهان" وچشمه ی باورمن

"فروغ هستی "

چراغ انجمن

ارمغانی به پیشواز برگزاری بیستمین سالگرد

" استقلال دولت جمهوری تاجیکستان "

( 5 - 10سپتمبر 2011 م )

در دهم سپتمبر 1992میلادی ،همزمان باکشاکشهای خونین میان دولت پروفیسور ربانی وشورای انسجام ، به دعوت کمسیون تدارک نخستین کنگره ی بین ا لمللی تاجیکان جهان ، ازطریق مزارشریف عازم شهر دوشنبه مرکز تاجیکستان مستقل شدم . دران برهه ی تاریخ ، مردم بی سلاح وبیگناه شهر کابل ،" ازهزار جناح " زیر ضربات هما هنگ تنظیمهای تندرو و وابسته به نظامیگران پاکستان قرارگرفته بود و از بمبارد مان وحشیانه ی شورای انسجام به رهبری حضرت صبغت لله مجددی وجنرال حمید گل، رنج وعذاب میکشید؛ شیران سرخ در زنجیر وحصار لاشخواران خسیس پاکستان افتاد ه ، خانه ها بیفروغ وکلبه های پیرامون شهر کابل به خاک یکسان وویران شده بود؛ ازدل سنگ سنگ کوه آسمایی، خشت خشت خانه های خراب شهر کابل؛ از بندبند تاکها وتاکستانهای کوه دامان ؛ از موج موج آبهای سرکش پنجشیر و دره های کاپیسا و پروان؛ به یک سخن ازدل ودامان کوهپایه های هندوکش بیدار، سیلاب خون بی گناهان جوش وخروش غم انگیز داشت؛ مردم بپا خاسته وطن با الها م ازجنگهای آزادیخواهانه ی اول ودوم وجنگ فاتحانه ی میوند ، علیه دخالت مداخله و تجاوز تنظیمهای تندرو پاکستا ن و وهابیان خاورمیانه ی عربی پرخاش و مقاومت دادخواهانه خود را آغاز و با مرگ پنجه نرم میکرد . درچنین فضا وهوا ی دود آگین ومرگبار ، سفرما از شهرکابل به مزارشریف آغاز شد. این سفر نیز خالی از خطر نبود . هرمسا فر ی باید از قلمروهای پکو ل، دستار ، کلاه ، زبان ، لهجه و مذهب عبور میکرد ؛ ولی سفر فرهنگی ما از مزارشریف تا دوشنبه بدون هیچگونه خطری با هوا پیما ی ویژه ی رییس جمهور تاجیکستان مستقل ، انجام یافت. درین کنگره نماینده گان تاجیکان 12کشور ازسه قاره ی جهان دعوت شده بود در جلسه عمومی انجمن بین المللی تاجیکان ،.به نماینده گان کنگره امکان سخنرانی فراهم شد. دران گردهما یی من نیز سخنرانی کردم و دران سخنرانی موجز، پیرامون اوضاع پیچیده ی نظامی ـ سیاسی وگرایش روبه قهقرا، واپسگرایانه وجنگهای غیرعادلانه قبیله یی وقومی جامعه ی - پر آشوب و بلاکش ما افشاء گری صورت گرفت .

در نخستین کنگره ی بین ا لمللی تاجیکان جهان ،زمینه ی ملاقاتها ی دوستانه ی ما با شهروندان دوشنبه " مرکز تاجیکستان " وشهر تاریخی " خجند " فراهم گردید این جانب نیز با استفاده از فضای با ز همبسته گی بین المللی ومهمان نوازی مردم ودولت نوبنیاد تاجیکستان مستقل درشهرها و مرکز شهرداری " خجند " درزمینه ی کشاکشهای خونین تنظیمهای تندرو کشورما ، برای کسب وحفظ قدرت سیاسی و پیرامون توازن قوای اجتماعی، ملی ودورنما ی ناروشن وغمناک وضع سیاسی وامنیتی افغانستان بویژه پیرامون دخالت ، مداخله وتجاوز آشکار وپنهان ملیشه های پا کستان سخنرانی کرد وبه افشاءگری افراطکارهایهای مستبدابه ی میرثخواران استعمار بریتانیای کهن پرد ا خت و درنتیجه بیرق مهمان افتخاری شهرداری "خجند" را بدست آورد . همچنین سروده ی پر تب و تاب " چراغ انجمن " (1) را که پس از دوسال واند ما ه کوته قفلی و رهایی از حبس ابد (دوران حاکمیت دکتر نجییب لله ) ، در فضای فرهنگی سیاسی وروانی مغشوش افغانستان درمزار شریف آفریده شده بود درحضور نماینده گان نخستین کنگر ه ی بین المللی تاجیکان جهان ودرمحافل باشکوه فرهنگی شهر تاریخی"خجند " با همه احساس دوستی وهمبسته گی نیرومند بین ا لمللی قرأت شد ، تا یاد گار مقاومت دادخواهانه ی تا جیکان ودیگر اقلیتهای ملی ومذهبی افغانستان علیه تجاوزا ت گسترده ی بنیادگرایان پاکستان، کشورهای عربی خاورمیانه ومربیان خون آشام انگلیسی وجهانی آنان باشد. درآن کنگره هشت صد تن از تاجیکان 12 کشور جهان ازجمله 25 نماینده از انجمن نویسنده گان افغانستان اشتراک ورزیده بود .

بیاد باید آورد که " تاجیکان " یکی ازا قو ا م باستانی ( 2) ، خراسا ن بزرگ (3) وافغانستان معاصر میباشد .

تاجیکان با تخاریان قبل ازهمه به روایت مستند زنده یاد استاد دکتر عبدالاحمد جاوید " با سغدیان وباختریان ازیک تیره وتبار بوده اند . درزمان درخشش تمدن یونان - باختری همزمان باگسترش خط هنر وفرهنگ یونانی وتوسعه شغلهای مالداری و رشد کشاورزی و آبیاری قبایل ناحیه های شمال بیش از پیش متحد شدند به زنده گی شهرنشینی واسکان روی آورد ند باز ار ، تجارت وحرفه ها رونق بیشتر یافت وهنر یونان وبودایی جای هنر یونان - باختری راگرفت ". ( 4) " درنیمه دوم قرن ششم تو رکا ن درخوارزم ظهور کرد ( یفتلییان ) ( 5 ) با تخارییان در آویختند و غلبه یافتند. . . " ؛ و لی سرنوشت زحمتکشان ترک وتاجیک تخار، درجریان کار زنده گی ومبارزه ی طولانی علیه ستمهای ملی و اجتماعی ودرنتیجه آشنایی با زبان ادبیات دین رسوم وفرهنگهای رشد یابنده همدیگر ، با رشته های همبسته گی ملی چنان گره خورد که سیلاب کور طالبان وسیاست نفاق افگنانه اداره ی تک قومی وتک صدایی کنونی هرگزتزلزلی بر بنیاد استوار دوستی ریشه دار این دوخلق آورده نتوانسته است. درمبارزات انتخاباتی آینده نیز صفوف این اقوام زیرستمهای گونه گون ملی واجتماعی فشرده تر، نیرومند تر وپایه دارتر میشود و فرآیند همبسته گی ملی مردم وطن واحد وتجزیه ناپذیرمار ا آهنگی شتابنده تر می بخشد .

ملل ومردمان خراسا نزمین و افغانستان معاصر، هر یکی به درجات متفاوتی اساطیر روایات ادیان، مذاهب، طریقه ها ، سنن، زبان، ادبیات، هنر ها وفرهنگهای مادی ومعنوی پر ارزشی را پرورش داده ، درغنامندی فرهنگ و تمدن گشن بیخ وپربرگ بار خراسان و جهان ، نقش تاریخی فعال و خلاقی ایفاکرده اند.

تا جیکان افغانستان و فرارود آمو درپیدایی پرورش وگسترش آیین "مهر" میترایی ، زردشتی ، مانی ، بودایی، برهمنی ، زوری ، دین ، مذاهب وطریقه های اسلامی نقش برجسته داشته اند ودارند ( 6) قلمروسیاسی کشورما طی سده های متمادی گاه پهناور ودارای امپراتوریهای نیرومند ومتمرکز بوده وگاه کوچک و دستخوش تهاجمهای خونین جهانکشایان نیروهای تجاوزکار استعماری وابرقدرتها شده اند به همین دلیل هریکی ازین گروههای قومی واقلیتهای ملی ومذهبی کشور درحال حاضر با همسایه گان ما ، پیوندهای زبانی، ادبی ومناسبات نزدیک دینی، مذهبی، تاریخی وفرهنگی داشته اند و دارند . بیک سخن اقوام خر اسانزمین و افغانستان، بویژه تاجیکان ، ازباستان زمان تا - دوران جنگهای ضد استعمار حضور ونفوذ بریتانیای کبیر1838- 1919 و درمرحله ی حضور ونفوذ بی بند وبار ، کشورهای عضو ناتو و " جامعه ی جهانی " ، ( 2001 - 2011 ) شانه به شانه ی یکد یگر تا قربانی سر ، جان ، مال و آخرین قطره های خون و " داشتن یک کلاه جای " از آزادی آب خاک، زبانها، هنرها، ادبیات و گنجینه های فرهنگی همه گروههای قومی کشور، بویژ ه از زبان وادبیات غنامند فارسی وشهکارهای هنری بامیان قهرمانانه وتا ریختن آخرین قطره ی خون خویش مقاومت و پاسداری کرده اند. ( 7 ) درحال حاضر نیز با تشکیل شورا های فرهنگی، نهادهای مدنی، احزاب سیاسی، جبهه های متحد ملی و بهره جویی ازتازه ترین دست آ وردهای دانش وتکنالوزی معاصر دسترسی به کمپیوتر انترنت (تارنما ) ، رسانه های دیداری، شنیداری، مطبوعات ، جراید، روزنامه ها، به امید رشد و شگوفایی هنر، زبان و ادبیات گشن بیخ ومیراثهای فرهنگی بسیار برگ وبار همه گروههای قومی افغانستان، زنده گی، کار و مبارزهء آگاهی بخش میکنند و با چنین تلاشهای پرامید انسانی ، حق حاکمیت وشهروندی خودرا باقبول رنجهای زندان ، تبعید، سرکوب خونین وقربانی سروجان بدون ترس از اشتباه ، از کام طالبان خودکش وبیگانه پرور داخلی وبین المللی، دیر یازود به چنگ می آورند و درفش حماسه های ناتمام قهرمانان خراسان وهمبسته گی ملی خود را بر چکاد های سرکش پامیر، شمشاد وکوهپایه های بلند هندوکش بیدار به جنبش می آورند .

- موجز اینکه ، درجریان تهاجمهای پیاپی تاریخی جهانکشایان ، بویژه برقلمرو های آریاییان باستان ، خراسان اسلامی وافغانستان دوران سیطره استبداد استعماری وقبیله سالاری ، فرارود( ماورا أ لنهر ) سرزمینهای راست آمو ، ازخراسان زمین جداشد و امروز به نام آسیای میانه یاد میشود.

- درنتیجه ی شیوع پالیسی نفاق افگنانه استعمار بریتانیا ی کبیر وحضور ونفوذ روسیه تزاری در آسیای میانه ، مناسبات کشورهای " فارس " (ایران شهنشاهی و آخوندی) و کشورهای آسیای میانه ، بویژه پس از انقلاب اکتوبر 1917م . روبه سردی گرایید .

- با استقرار امپراتوری احمدشاه درانی فرایند اسکان وسیطره ی قبیله های کوچنده افغان دربخشی از ولایات خراسان آهنگ شتابنده یافت. همچنین درنتیجه حملات پیاپی افغانان برکشور هندوستان، زمینه های گسترش نفوذ استعمار بریتانیای کبیر، در نیم قاره ی هند، کشمیر، پشتونخوا ودربخشی ازقلمرو خراسان ( افغانستان معاصر) فراهم شد . شجاع الملک ازسوی لارد اوکلند بجای امیردوست محمد به حیث امیر افغانستان شناخته شد باقشون 12هزار نفری از سند گذشت در 25اپریل 1838 وارد قندهارگردید. در مراسم تاچپوشی عاری از افتخار شجاع الملک نوه ء احمدشاه درانی درشهر قندهار از سوی فرماندهان استعمار بریتانیای کبیربا اجرای رسم وگذ شت لشکر تجاوزکار استعمار بریتانیای کبیر برگزار گردید ( 8) وبرای نخستین بار سردار اوکلند نماینده دولت سلطنتی استعمار بریتانیای کبیر و شجاع الملک درقندهار ومرکز امپراتوری احمد شاه درانی، درپای معاهده ی اسارتبار کشوری به نام "افغانستان " مهر و امضاء کرد ند وازان پس این نام عاری از افتخار توسط امیران وپادشا ها ن وابسته به استعماربریتانیای کبیر، بجای نام پردرخشش "خراسان " ثبت اسناد رسمی تاریخ معاصرکشور شد و ازهمان تاریخ تا امروز سیاست افغان سازی وهویت زدایی تاجیکان ودیگر اقلیتهای ملی ومذهبی افغانستان ازسوی امیران وشاهان افغان، تحریک طالبان، ودولتهای تک قومی به استثنای دوران رهبری زنده یاد ببرک کارمل، زیر شعارهای "وحدت ملی " ، "خود کشی " ، برادرکشی، زن ستیزی، انتقامجویی و نسل کشی ، غنیمت گیری ورهزنی ، طبق نقشه ی سیطره جویانه وغاصبانه ی مؤلف " دوهمه سقاوی " وبه قیمت زنده گی و رنجهای بیکران ملیونها زن ومرد، پیروجوان، بیگنا ه بی سلاح معیوب، معلول، یتیم، بیوه ، معتاد و خلاف سنن پسندیده ی ملی ومذهبی مردم درگوشه گوشه ی وطن هنوز ا دامه دارد. تندیسها و شهکارهای هنری بامیان و میراثهای فرهنگی پیش ازظهور دین اسلام به فتوای ملا عمر، تنظیمهای سکون پرست وهابی عربستان، اخوانیان مصر، وهابیان عربی، نظامیگر پاکستا ن با تعصب خشونت آمیزی ویران گردید.

موجزاینکه استعمار بریتانیای کبیر و میرثخواران آنان در دوسوی خط استعماری دیورند ، برای نسلهای امروز افغانستان معاصر، شوربختانه سرگردانی تاریخی ، زنده گی تلخ وپرمشقت کوچنده گی ، کوبیدن یکنواخت میخهای خیمه ها ،فریاد استخوانسوز دوری جدایی، ناله واندوه ، آه وفغا ن ، کینه توزی انتقامجویی آدمکشی خودکشی بیگانه پرستی، زن ستیزی خاشخاش سالاری ،رهزنی ، کشتار وذبح مردم بی گناه، بیسوادی، فقر سیاه وجهل موأ قت را بجا گذاشته اند که بزرگترین افتخار این سنن منسوخ، بزرگترین شرمساری تاریخی برای امیران، سلاطین، شاهان و سربراوده گان قبیله های حاکم افغانستان میباشد. ولی با تغییر نام افغانستان به"خراسان " ، افغانان ودیگر گروههای قومی کشور بدون هرگونه تبعیض وامتیاز نژادی، قومی وزبانی در وطن واحد و تجزیه ناپذیر " خراسان " ، به شهروندان برابر حقوق مبدل میشوند؛ هستی وشعور اجتماعی آ نان نیزبسود همبسته گی ملی ودوستی ملل ومردمان وترقی اجتماعی تغییر کیفی میکند .

به یک سخن، تاجیکان و فارسی زبانان خراسان کبیر ، بویژه دردوران سیاه " بازیهای بزرگ" دوران استعمار کهن ومیراثخواران آنان ، زیر فشار امپراتوری روسیه تزاری ، دیگرگونیهای کیفی و تاریخی شوروی و دولت استعمار جوی بریتانیای کبیر ، به سه کشور" تاجیکستان " ، "ا فغانستان " ، " فارس " نامیده تقسیم وپراگنده شدند وسپس در 1935 واوج قدرت فاشیزم هتلر ی نام تاریخی "ایران " به موافقه ی سردار محمد نعیم و محمد گل مهمند به - " شا ه فارس " اهدا ء گردید وحاتم بخشی شد. ( 10 ) ولی علی رغم این همه ستمهای ملی، اجتماعی ، حاتم بخشیها و جلوه های نامردمی وآزادی کش دولتهای تک قومی وقبیله سالاری افغانستان، با احساس همبسته گی ملی وافتخارمیتوان یاد کرد که درتکامل وانکشاف زبان فارسی نه تنها تاجیکان؛ بل تورکان ، هزاره گان، افغانان، بلوچان، نورستانیان و تمامی اقلیتهای ملی ومذهبی ی افغانستان ، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمستان ، آذربایجان، ترکیه، هندوستان، پا کستا ن، کشورهای عربی خاورمیانه وفارسی زبانان جمهوری خلق چین ،یهودان خراسان زمین و فارسی زبانان کشور کنونی اسراییل ، بدرجات متفاوتی نقش فعال، خلاق وسازنده داشته اند ودرحال حاضر نیز این زبان ثروت سرشار ادبی، علمی ، فرهنگی ووسیله ی قابل اعتماد تفاهم متقابل دوستی، همکاری ونزدیکی میان همه گروههای قومی وطن واحد ما افغانستان وفارسی زبانان منطقه وجها ن میباشد.

به مقیاس بین لمللی نیز بیشتر از دوصد ملیون فارسی زبان ، در12کشور جهان ازجمله درمراکز پژوهشی وخاورشناسی دانشگاههای کشورهای پیشرفته ی امریکا ، روسیه فدراتیو ، جمهوری خلق چین ، انگلستان ، فرانسه ، جرمنی ،سویدن، هندوستان ، ترکیه ، مصر ، و حتا درکشور اسراییل به آموزش، پژوهش وآفرینش زبان ادبیات فارسی وپاسداری ازمیرا ثهای فرهنگی وهنری شهر بخارا مشغول اند ورسانه های مستقل نشراتی دارند. (11) با بیان این حقایق تاریخی بدون هرگونه تنگ نظری میتوان گفت که زبان فارسی یکی از زبانهای زنده ی بین المللی است بیش ازهمه زبانهای ملی افغانستان دربرابر هجوم واژه ها وزبانهای غنامند عربی منطقه وجهان معاصر قابلیت دفع وجذب وقابلیت حیاتی داشته است ودارد و تصادفی نبود ه است که از زمان سامانیان تا شاه امان لله وامیر حبیب الله کوهدامانی همه شاهان سلاطین وامیران تاجیک تور کتبار وافغان ، زبان فارسی رابه عنوان دربار ، زبان رسمی وملی خویش داوطلبانه پذیرفته بوده اند . " ازهمین رو همه امور دیوانی ،فرمانها وسخنرانیهای امیران ...ازجمله امور دیوانی امیر عبدا لرحمان وامیر حبیب الله سراج (12،) وکتاب های مشهور سراج التواریخ وتذکر ة الانقلاب ملافیض کا تب هزاره وآثار وترجمه های ادبی علمی وتاریخی محمود بیگ طرزی به روال .گذشته به زبان فارسی نگارش یافته است." بنابرین تلاشهای موذیانه رهبران سیاست فرهنگی افغانستان برای فارسی زدایی، مسخ وترجمه ی واژه های گشن بیخ دانش، دانشکده و دانشگاه و نگارستان به دستور کریم خرم وزیر قبلی فرهنگ ، جز" آب در هاون کوبیدن " وایجاد خصومت میان اقوام برابر حقوق افغانستان و کند کردن فرایند( پروسهء ) " اتحاد ملی " وریختن تیل درچراغ نظامیگران پا کستان، طالبان وتنظیمهای تندرو وابسته سلاطین نفتی کشورهای عربی خاور میانه وشرکای جهانی آنان، هیچگونه سود و ثمر شیرین و " کا م بخشی" دیگری به بار نمی آورد .

نتیجه گیری: ازبیان موجز این تحولات تاریخی چنین نتیجه گیری میتوان کرد که " زبان بازیها " و نیرنگهای رنگ ورو باخته ی دوران سیطره ی استعمار کهنه و ونو ، بویژه "استبداد کبیر وصغیر" محمد نادرشاه، سردارمحمد هاشم، سردارمحمد نعیم، محمد گل مهمند ، رهبران خیره چشم طالبان ، دولت فساد گستر، " تک قومی " وتک زبانی کنونی شوربختانه ،میراث شوم استعمار بریتانیای کبیر ، بویژه میراث خام جوشی وتعصب مشتی از امریکاییان افغان تبار ولخضر ابراهیمی نماینده کافی عنان وگرداننده گان آشکار وپنهان " کنفرانس بن " و اداره های فساد گستر جامعه جهانی میباشد. به باورم این میراثهای تفرقه افگنانه وانحصار طلبانه ، به فرایند همبسته گی رزمنده ی ملی زحمتکشان افغانستان و به رشد وتکامل سالم زبان وادبیات شفاهی قبایل افغان، بویژه به حل شفاف وشتابنده مسأله ی ملی درافغانستان هیچگونه خدمتی نتوانسته است ونمیتواند .

پیشنهاد : اگر رهبران سیاست فرهنگی دولت اسلامی واقعا وصا دقانه به رشد وغنامندی زبان پشتو باوردارند باید بیدرنگ مرکز زبان های ملی اکادمی علوم افغانستان، بویژه مرکز زبان پشتورا با زبانشناسان ادبیات شناسان و کار آگا هان ورزیده تقویت کنند؛ زبان وادبیات شفاهی قبایل درحال زوال افغانان ، بویژه زبان وادبیات شفاهی واین گنجینه ی گوهرهای ناب قبایل کوچنده افغان را با وسایل شنیداری، دیداری به شیوه ی علمی ثبت، ضبط، طبع، نشر و ازتندبادها وسیلابهای گل آلود حوادث زمان نجات بخشند وبا چنین رسالت ورقابت سالم فرهنگی زبان پشتو را غنا وشگوفایی وبه زبان واقعا ملی ارتقا ء بخشند.

دروضع کنونی زبان پشتو به غواصانی نیازدارد که نه ازراه توسل به ترجمه ی واژه های دانش و دانشکده و دانشگاه فارسی وجعل به اصطلاح " مصطلحات " و ایجاد تفرقه میان گوینده گان زبانهای ملی کشور؛ بل ازتگ ( ته) دریاههای زبان، زنده گی جوشان وادبیات شفاهی قبایل افغان ، این گوهرها ی پربها را بیرون آورند و گنجینه ی مصطلحات زبان خود را غنا و از طوفانهای تند حوادث زمان نجات بخشند.

خلاصه غواصان افغان تبار امریکا درزمان کنونی در روشنایی این پند وپیام روشن مولانا جلا ل ا لدین بلخی که : - " درتگ دریا گهر با سنگها ست فخرها اندرمیان ننگها است "

"مثنوی "

با پرورش زبا نشنا سان ، ادبیات شناسان وکار آگاهان شایسته ی زبان پشتو میتوانند وباید بدون جعل ترجمه وتحریف واژه های فارسی ودیگر زبانهای مردم افغانستان " گهرهای ناب وفخر ها ی فرهنگ و زبان مستعد به تکا مل افغا نان " را از تگ دریای پهناور زبا ن مادری وازدرون خیمه گاههای سیاه زنده گی دردناک کوچنده گی قبیله های افغان ، بیرون آورند . با نقد، ضبط، ثبت، طبع و نشر ، به غنامندی زبان ملی ورسمی پشتو وتأمین تساوی حقوقی همه گروه های قومی ساکن کشور خدمت نمایند ودرقد م نخست و به هرقیمت ممکن ، زمینه ی انتقال دکتور عمر زاهدی زبا نشناس و دکتور شعور و گنجینه های فلکلوریک اورا ازکشور کا نادا به مرکز زبانهای اکادمی علوم جمهوری افغانستان فراهم ونشر نمایند.

دست آوردهای نخستین کنگره ی بین ا لمللی تاجیکان جهان:

شایسته ی گفتن است که به خاطر غلبه برا ین همه میراثهای شوم تفرقه افگنانه و نا به هنچار تاریخی فرهنگی دوران استبداد سیاه قبیله سالاری زمینداری – اربابی واستعمار کهنه نو وامپریالزم ، به تاریخ دهم سپتمبر 1992 میلادی برای نخستین بار " گنگر ه ء تاجیکان جهان" به ابتکار جاودان یاد عاصمی رییس اکادمی علوم تاجیکستان وهمکاری جناب موء من قناعت ودیگر شخصیتهای فرهنگی وادبی تاجیکستان، افغانستان وایران در شهر " دوشنبه "تشکیل گردید. در روشنی مصوبات نخستین "کنگره ی تاجیکان جهان " و اراده ی آزاد فارسی زبانان این حوزه ی فرهنگی ، در ماه جون سال ( 2008 ) توسط مقامات بلندپایه ی افغانستان، ایران وتاجیکستان " مرکز پخش رادیو تلویژیون مشترک این سه کشور فارسی زبان" درتاجیکستان تعیین شد (13) . در حال حاضر آواز رسای فارسی زبانان افغانستان، ایران وتاجیکستان ازچکادهای سرکش پا میر و بام جهان و از د ل ودا مان تاجیکستان جوان نشروپخش میشود وبه رشد؛ غنا و گسترش اندیشه های پیشرو آزادی، دموکراسی، ترقی، صلح ودوستی وهمبسته گی ملل ومردمان افغانستان ، ایران، تاجیکستان، منطقه وجهان نقش فعالی ایفا میکند.

نقدی برشیوه ی کار گزارشگرمحترم بی.بی.سی :

همچنین با شگفتی وشادی از طریق بی.بی.سی. آگاهی یافتم که نخستین گام عملی وجسورانه درراه روشن دوستی ونزدیکی خلقها وادبیات سه کشور فارسی زبان؛ افغانستان، ایران وتاجیکستان به تاریخ 6 سنبله سال 1387 خورشیدی درکابل نهاده شد وجشنواره " گل سوری" سرانجام پس از صدها سال وقرنها تأخیر، در دل خونین آسیای آتشدل وبیدارما ، به ابتکار"بنیاد اندیشه " ؟ برگزارگردید ( 14) دراین جشنواره از جمله پنجصد شعر از سخنوران افغانستان، تاجیکستان وایران نزدیک به صد شعر آن وارد مرحله رقابت شد واز آن میان ، سه شعر از سه شاعر زادگاه دقیقی ورابعه بلخی شایسته مقا مهای اول دوم وسوم گردید؛ اشعار شایسته ی مقامهای اول ودوم وسوم و9 شعر برتراز سوی "هیأت د ا وران" ارزیابی نقد و گزیده شد؛ هیأت داوران ازاستاد ان زبان سخن وادبیات فارسی سه کشور ، افغانستان، ایران وتاجیکستان ترکیب وتعیین شده بود .

سخن آخر: با بیان موجز نقش آفرینندۀ تاجیکان ودیگر ا قلیتهای ملی میهن واحد وتجزیه ناپذیر ما درغنامندی زبان فارسی، اینک سروده ی " چراغ انجمن " (15) واین ارمغانهمبسته گی فرهنگی و ادبی تاجیکان افغانستان و حوزه ی فرهنگی ما را پس از نزدیک به بیست سال انتظار ، به پیشواز برگزاری پرافتخار بیستمین سالگرد " استقلال دولت جمهوری تاجیکستان " ( 5 تا 10سپتمبر ) و آغاز کار اتصال خط آ هن ایران با افغانستان و تاجیکستان و به امید استحکام دوستی وهمکار ی اقتصادی تخنیکی وفرهنگی ملل ومردمان منطقه وجهان به نشر می سپارم.

- بگذار که برفراز " دریای خروشان پنج و آمو " پلهای نوین دوستی خلقها آباد گردد و گذرگاه " انجمن " (16 ) به بازوان پلنگینه پوشان هندوکش بیدار و " کارگران جوان"میهن ما فتح شود واین بزرگ راه تاریخی به دوستی وهمکاری سنتی تاجیکستان، افغانستان ، ملل ومردمان آسیا ی میانه ، نیم قاره ی هند و جنوب شرق آسیا، نقش سازنده وفعالی ایفا کند ونقش تاریخی ی خودرا بازیابد ! - بگذار که نسلهای آگاه امروز وفردای میهن ، در راه روشن نیاکان و رفته گان با فرهنگ خراسا ن زمین ، گامهای آگاهانه به پیش نهند و به همکاری، دوستی، همنوایی، وشگوفایی زبانها، ادبیات و فرهنگهای ریشه دار ملل و مردمان افغانستان ، تاجیکستان ، ایران، منطقه وجهان ما خدمت نمایند

باعرض حرمت

"چراغ انجمن " (1)

از دیار نوشهیدان میروم با دل پرخون مهمان میروم

خانه ی امید تاجیک جهان نزد فرزندان " سامان " میروم

با سلام توده های میهنم سوی خلق تاجیکستان میروم

ازخراسان ودل خاورزمین درخجند و در زر افشان میروم

با پیام آتشین دوستی ازدل پنجشیر و پروان میروم کابل ما چون بود افسرده دل در دوشنبه شگوفان میروم

چون نیم ماهی مرداب "وطن " سوی آموی خروشان میروم

دوست دارم بسکه شعر رودکی از مزار "شاه مردان" میروم

ازهرات وغزنه وبلخ وتخار با سپاه نور " یزدان" میروم

شد اگر تاراج "کوه نور" ما در دیار تاجداران میروم

تا بیا بم گوهر گمگشته ام سوی پامیر و بد خشان میروم

درسمر قند وبخارای شریف با دوچشم ا شکباران میروم

سربه سنگ وصخره ها کوبیده ام گاه افتان، گاه خیزان میروم

شور آزادی نهان درسینه ام سوی آزادی پرستان میروم

با شعار دوستیی مرد مان از دل شرق مسلمان میروم

آبهای رفته می آرم به جو ی از پی رسم نیاکان میروم

میکنم رهتوشه از نظم دری نزد یاران سخندان میروم ارمغانی ما بود شعر و سخن باسرود عشق انسان میروم

گرسرود ما به آتش سوخت سوخت با درود " شهپلنگان " میروم ( 16)

گشته ام آزاد از زنجیر و بند همچو شیری در"نیستان " میروم

باز میجویم تبار واصل خویش با امید وصل یاران میروم

دررگ تاجیک آزاد جهان همچو خون گرم وجوشان میروم تا برانم جغد جنگ از قاره ام با گروهی از عقابان میروم

باشدم د رکف " چراغ انجمن "

سوی فردای درخشان میروم

"ناله ی نیلاب "

مدارک:

...............................

1 ) : چراغ انجمن : - اشاره به سروده ای است که نخست در ماه 1371 خورشیدی درشهر مزار شریف به آفرینش آن توفیق یافتم ودرنخستین کنگره ی تاجیکان جهان درشهرهای دوشنبه وخجند قرأت گردید وسپس درسال 1376 خورشیدی درص .ص.ص 49 ،50 و 51 گزینه ی شعر "ناله ی نیلاب " در شهر پشاور طبع ونشر شد.

2) : - میر غلام محمد غبار ، افغانستان بیک نظر ؛ چاپ دوم کابل ،موءسسهء اریانا،1367 ص اول.

3 ) : - میر غلام محمد، رساله ی خراسان، چاپ اول ، کابل، انجمن تاریخ، 1326ص اول وص 32.

4) : - استاد دکتر عبدالاحمد جاوید ؛ سخنی چند درباره ی تاجیکان ، تاجیکان درمسیر تاریخی شکوری

5 ) : - علامه احمدعلی کهزاد ؛ وجه تسمیه " یفتل و یفتلی یکی از اعلام افغانستان " بنیاد فرهنگی کهزاد .نشرکرده ی تارنمای آریایی ، 10 اسد 1387 سویدن

6) :- دکتر خوش نظر پامیر زاد . تاریخ باستان شغنان ص 27 چا پ شهر دوشنبه - 1998

7) : - بلگرامی .اصغر حسن ، ؛افغانستان وهند برتا نو( 1907-1793) تر جمه ی عبدالوهاب فنا یی صص282 ، 284 ، 306 و 308 نشرکرده ء اکادمی علوم ج.د. ا

8) :- ف.انگلس . پیرامون افغانستان : مجموعه ی مقالات ونامه ها ، ترجمه به زبان دری مسکو : پروگرس1984 صص 80و90

9 ) : - کشورمارا فارس بنامید نه ایران * نوشته جاودان یاد پروفیسور احسان یار شاطر برگردان : -

سالم سپارتک ،تارنمای آریایی 06 . 06 . 18- سویدن .

10) : - بی.بی.سی. صفحه ی ویژه ی تاجیکستان امروز 11 ):ـ آریانا بیرون مرزی، نگاهی برزمانه و کارنامه ی تجدد خواهی " سراج ا لا خبار" نجم الدین کاویانی

12 ) : - تاجیکان درقرن بیستم . ویراستار ومفسر : پر فسور ایرج بشیری ؛ نشر نیما – المان چاپ اول1385 - 2006 ، برگردان وتلخیص از : ن.کاویانی سخن برگرداننده صص7 - 31

13 ) : تعیین " مرکز رادیو تلویزیون مشترک سه کشور فارسی زبان " تاجیکستان،افغانستان وایران " ودستاوردهای فرهنگی تاریخی واجتماعی این دستگاه نوبنیاد . 14 ) : سعید حقیقی ؛ پیرامون بنیاد اندیشه وجشن گل سوری گزارشگر بی.بی.سی 6 سنبله 1387 برابر به27آگست 2008 م صفحه انترنتی 5 1 ) : "انجمن " : - نام یکی ازگذرگاههای تاریخی هندوکش بین پنجشیر وبدخشان شمال وجنوب افغانستان ، افغانستان وتاجیکستان و شمال وجنوب قاره ی پهناور آ سیا میباشد که برای نخستین بار ازسوی کارگران راهسازی افغانستان در سال 2011 م گشایش یافت

16) : شهپلنگان : ترکیب " شهپلنگان " از اشعارجناب موء من قناعت سخنور نامدار تاجیکستان مستقل ، اقتباس شده است

اکادمیسین دستگیر پنجشیری

ایالت واشنگتن - امریکا

5- سپتمبر2011 م